Hoe help je high performers burn-out voorkomen?

Redactie OpenUp
Gecontroleerd door psycholoog Judith Klenter
openup burnout high performers

Stel je voor: je wint een taart-eetwedstrijd en je prijs is meer taart. Zo kan het voelen om een high performer te zijn. Ze werken hard en als gevolg krijgen ze vaak meer werk. Dit heeft een prijskaartje, want mentale uitdagingen (waaronder burnout) komen vaker voor bij toppresteerders. 

 

Wat kun je als HR-professional of management doen om mentale uitdagingen bij high performers te herkennen en te voorkomen? Deze vraag speelt in bijna iedere organisatie, maar in het bijzonder bij organisaties die veel high performers trekken. Denk aan consultancy kantoren, de advocatuur en organisaties in de financiële sector. 

 

Waarom komt burnout vaker voor onder high performers?

 

Eén op de vijf toppresteerders heeft te maken met mentale uitdagingen. Is dat hun eigen schuld? Ze nemen toch zelf meer werk aan, jagen promoties na en werken vaker overuren?

 

Ja en nee.

 

Werkgewoontes van toppresteerders verklaren tot op zekere hoogte waarom ze vaker met mentale uitdagingen kampen. We zien bij OpenUp daarvoor de volgende redenen:

 

  • Een triatlon volbrengen, de marathon lopen, de Kilimanjaro beklimmen: toppresteerders op werk zijn vaak ook toppresteerders in hun privéleven. Rust is daaraan ondergeschikt.
  • Toppresteerders hebben een sterke bewijsdrang. Tegenover zichzelf en tegenover anderen. Ze willen telkens weer een beetje beter worden. 
  • Veel toppresteerders zijn perfectionistisch. Perfectionisten zijn vaker gestrest en hebben meer kans op depressies, faalangst en andere angststoornissen en burnout.
  • Als je weet dat de klant veel geld betaalt voor je diensten, dan voel je druk om elke dag op het top van je kunnen te presteren. Een off-day (of een off-week) hebben, zit er voor je gevoel niet in. En dat legt druk op het mentaal welzijn.

 

Maar ook bedrijfsgewoontes leggen hen (vaak onbewust) druk op:

 

  • Toppresteerders krijgen meer complexe projecten toegewezen.
  • Als gevolg van het feit dat toppresteerders hard werken, krijgen ze vaak meer werk toegewezen. 
  • Van toppresteerders wordt vaak verwacht dat ze minder presterende collega’s ondersteunen.
  • Toppresteerders worden vaker om hulp gevraagd voor zaken die buiten hun eigen werk vallen. 
  • In top tien-bedrijven geldt vaak een up-or-out-systeem (je maakt promotie of je wordt ontslagen) of strijden meerdere mensen voor dezelfde promotieplek.
  • Overwerken (soms in extreme mate) wordt als normaal onderdeel van de rol beschouwd of zelfs toegejuicht.
  • Er heerst een cultuur waarin gevoelens en uitdagingen vaak niet open worden besproken. 

 

Hoe herken je mentale uitdagingen bij toppresteerders?

 

De makkelijkste manier om te zien dat iemand mentaal niet goed in z’n vel zit, is natuurlijk als diegene dat openlijk vertelt. Een cultuur waarin gevoelens openlijk worden besproken, is daarom belangrijk.

 

Veel bedrijven zijn daar nog niet. Het creëren van een open bedrijfscultuur gaat niet over één nacht ijs. Dat maakt het belangrijk dat je weet hoe je mentale uitdagingen of zelfs burnout bij iemand herkent.

Daarvoor kun je letten op de volgende signalen. Check eens extra bij iemand in als die persoon…

 

  • Afwezig overkomt tijdens meetings en weinig betrokkenheid toont
  • Sociale activiteiten liever skipt
  • Minder productief is dan voorheen
  • Zich vaker ziek meldt
  • Een kort lontje heeft of snel geïrriteerd raakt
  • Niet goed met feedback omgaat
  • Steeds dingen vergeet of veel slordigheidsfouten maakt
  • Vermoeid is of slecht slaap
  • Vaak last heeft van pijntjes (bijvoorbeeld hoofdpijn, buikpijn en nekpijn)
Wil je op de hoogte blijven van geestelijke gezondheid op het werk? Word dan lid van onze nieuwsbrief voor regelmatige updates en ideeën.

Niet iedereen weet de kenmerken altijd even goed te herkennen. Met name als je veel vanuit huis werkt kan het lastig zijn om te zien hoe iemand in de wedstrijd zit. OpenUp helpt managers en HR bij het aansturen van een mentaal gezond team of organisatie.

 

En idealiter wil je dat elke medewerker weet hoe je mentale uitdagingen herkent. Want juist collega’s onder elkaar kunnen makkelijk een oogje in het zeil houden bij elkaar. 

 

Mentale uitdagingen en burnout bij toppresteerder voorkomen

 

Je wilt mentale uitdagingen bij iemand voorkomen voordat bovenstaande signalen de kop opsteken. Hoe je dat doet:

 

1. Laat toppresteerders ook hun eigen projecten kiezen

 

Op die manier kan iemand kiezen voor een minder complex project als iemands mentaal welzijn daarom vraagt. 

 

2.   Stimuleer openheid over gevoelens

 

We kunnen een bibliotheek vol schrijven over hoe je een open bedrijfscultuur creëert. De meest effectieve manier is om het goede voorbeeld te geven en als organisatie en management zelf ook open te zijn. 

 

Deel in nieuwsbrieven, podcasts of video’s wekelijks of maandelijks verhalen van collega’s en hun mentale uitdagingen. En laat zeker de personen in hogere posities aan bod komen: zij vervullen een voorbeeldfunctie. 

 

Maak zogenaamde ‘openheid en transparantie’-meetings daarnaast onderdeel van de vaste routine. Bij management consultancy BCG vullen medewerkers wekelijks een survey in over hun gevoelens en energielevel. Het projectteam bespreekt deze vervolgens met elkaar. Wees scherp op het doel van deze meetings: het is niet de bedoeling werkinhoud te bespreken.

 

Laat periodiek een professional aansluiten. Iemand met kennis van organisatiepsychologie en mentale gezondheid. OpenUp kan hierin ook ondersteuning bieden.

 

3.   Creëer goede secundaire arbeidsvoorwaarden voor mentaal welzijn

 

Geef niet alleen voldoende vakantiedagen en periodiek langer (onbetaald) verlof. Bied een toereikend pakket aan extra voorwaarden. Zoals onbeperkt toegang tot één-op-ééngesprekken met psychologen of workshops over mentaal welzijn, productiviteit en persoonlijke groei.  

 

4.   Stel geen vragen als iemand een extra vrije dag nodig heeft

 

Voer een ‘no questions asked’-beleid als iemand een extra vrije dag nodig heeft. Als iemand aangeeft zich niet goed te voelen, stel dan geen vragen en geef aan dat het oké is om te stoppen voor die dag.

 

Spreek af de volgende dag even in te checken en verder te praten over wat er aan de hand is en hoe je die persoon kunt helpen. 

 

Geef indien nodig meer vrije dagen of laat de werknemer van project switchen als dat nodig is. Onthoud ook dat enkel vrije dagen geen oplossing an sich zijn. Je wilt daarnaast de juiste mentale ondersteuning bieden, zodat iemand leert om te gaan met druk, grenzen te stellen en niet meer over z’n strepen heen te gaan.

 

5.   Denormaliseer overwerken

 

We horen regelmatig verhalen over teams die tot laat doorwerken en daarom worden toegejuicht. Maar wij zien dit liever andersom: teams die worden toegejuicht omdat ze genieten van hun vrije tijd.

 

Natuurlijk is het goed om jezelf af en toe extra te pushen richting de eindstreep. Maar als lange werkdagen en werken in de weekenden de standaard wordt, heb je een ideaal recept voor burnout.

 

6. Moedig iedereen aan alle vakantiedagen op te nemen

 

Stuur elk half jaar een mailtje met de hoeveelheid vakantiedagen die iemand nog heeft. Met als boodschap dat genoeg vrij nemen goed is voor je mentale en fysieke welzijn en dat iedereen op elk moment zijn rust kan pakken. Die vakantiedagen zijn er niet voor niets.

 

In sommige organisaties mogen werknemers vakantiedagen doorschuiven naar het volgende jaar, zodat ze bijvoorbeeld kunnen ‘sparen’ voor een langere vakantie. Dat kan een optie zijn, maar tegelijkertijd wil je mensen de ruimte geven om elk jaar genoeg vakantie te nemen. De mogelijkheid tot extra ‘leave of absence’ kan dan een oplossing zijn. 

 

7.   Evalueer stressvolle elementen in de organisatie

 

Een up-or-out-systeem is een vaak een grote stressfactor binnen bedrijven. Evenals het werken van overuren. Onderzoek (bijvoorbeeld met surveys of interviews) wat er als stressvol wordt ervaren en onderzoek in hoeverre deze de organisatie nog dienen of juist tegenwerken. 

 

8.    Geef één of meerdere mental health days per jaar

 

Vakantiedagen worden vaak van tevoren ingepland. Een mental health day (of hoe je ‘m ook wil noemen) kan à la minute en zonder uitleg worden ingezet als iemand dat nodig heeft om op adem te komen. 

 

9.   Denormaliseer multitasken

 

Multitasken (of een overload aan taken) is een grote bron van stress. Verwacht van mensen niet dat ze op ieder moment beschikbaar zijn voor vragen, oproepen, onverwachte meetings en last minute verzoeken. Dit haalt hen uit hun concentratie, leidt tot frustratie en het schakelen tussen veel verschillende taken kost veel tijd.

 

💡 Toppresteerders zijn van onschatbare waarde voor iedere organisatie. Laten we dat vooral zo houden, door goed op elkaars mentale gezondheid te letten. OpenUp helpt daarbij. Benieuwd wat OpenUp precies doet op het gebied van mentaal welzijn binnen ruim 650 organisaties? Ontdek wat we precies doen of plan een (vrijblijvende) korte demo in.